Anlaşmalı Boşanma Durumunda Sonradan Nafaka İstenebilir Mi?

Boşanma avukatı, Anlaşmalı boşanma, Boşanma, Nafaka, Boşanma protokolü, Anlaşmalı boşanma şartları, Yoksulluk nafakası, İştirak nafakası, Nafaka hesaplama, Anlaşmalı boşanma avukatı, Yeniden nafaka talebi

AILE HUKUKUBOŞANMA HUKUKU

Av. İbrahim Altuğ Eliri

11/23/20235 min oku

woman signing on white printer paper beside woman about to touch the documents
woman signing on white printer paper beside woman about to touch the documents

Boşanma, çiftler arasında zorlu bir süreç olabilir; ancak, anlaşmalı boşanma protokolü ile çiftler, bu süreci daha uyumlu ve işbirlikçi bir şekilde yönetme fırsatına sahiptir. Geleneksel çekişmeli boşanma yerine, çiftler arasında anlayış ve uzlaşma temelinde oluşturulan anlaşmalı boşanma protokolü, tarafları resmi bir şekilde ayırmanın yanı sıra, gelecekteki olası anlaşmazlıkları da önlemeyi amaçlar.

Giriş

Anlaşmalı Boşanma Şartları Nedir?

Türk Hukuku'nda boşanma davaları, çiftler arasındaki anlaşma durumlarına göre iki ana kategoride değerlendirilir: anlaşmalı ve çekişmeli. Bu iki süreç, farklı prosedürler ve etkileşim biçimleri içerir, ve çekişmeli boşanma, genellikle anlaşmalı boşanmaya göre daha karmaşık ve zaman alıcı bir süreçtir.

Çekişmeli boşanma, çiftlerin boşanma şartları üzerinde anlaşmazlığa düştükleri durumları yansıtır. Bu durumda, mahkemeye başvuruda bulunulur ve mahkeme, taraflar arasındaki uyuşmazlıkları çözme sürecini yönetir. Çekişmeli boşanmanın süreci, mahkeme duruşmalarını içerir ve taraflar arasındaki anlaşmazlıkları çözme çabaları uzun ve zaman alıcı olabilir.

Öte yandan, anlaşmalı boşanma, çiftlerin boşanma şartları üzerinde önceden anlaşma sağladıkları bir süreci temsil eder. Taraflar, mülkiyet, nafaka, velayet gibi konularda bir protokol oluşturur ve bu protokol, mahkemeye sunularak onaylanır. Anlaşmalı boşanma, çiftler arasındaki ilişkinin daha uyumlu bir şekilde sonlanmasına ve yargılama sürecinin daha hızlı tamamlanmasına imkan tanır.

Anlaşmalı boşanma davasının şartları, Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesinde detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu madde, tarafların boşanma protokolü oluşturabilmeleri için gereken şartları belirler ve çekişmeli boşanma durumlarına göre daha sade ve anlaşılır bir süreci hedefler.

Her iki boşanma süreci de kendi avantajlarına sahiptir, ancak anlaşmalı boşanma, çiftler arasındaki ilişkinin daha olumlu bir şekilde sonlanmasını ve tarafların yargılama sürecinde daha az yıpranmasını amaçlayan bir yaklaşım sunar. Anlaşmalı boşanma davasının şartları TMK m. 166/3’te düzenlenmiştir buna göre:

"Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz."

Anlaşmalı Boşanma Sonrasında Nafaka İstemi

Boşanma davalarında talep edilebilecek nafakalar, çiftlerin maddi durumları, çocuklarının bakımı ve diğer faktörlere bağlı olarak çeşitlenmektedir. Bu bağlamda, tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakası ön plana çıkmaktadır, her biri belirli durumları kapsayan özel hükümlere tabidir.

1. Tedbir Nafakası: Tedbir nafakası, boşanma davası sürecinde geçici bir mahiyet taşıyan bir nafakadır. Bu nafaka, boşanma davası devam ettiği süre boyunca talep edilebilir. Taraflar, boşanma davası sürecinde veya davayı açmadan önce barınma, geçinme, çocuk bakım giderleri gibi konularda geçici bir maddi destek amacıyla tedbir nafakası talep edebilir. Önemli bir nokta olarak, tarafların talepte bulunmasa bile hakim, gerektiğinde tedbir nafakasına hükmedebilir.

2. İştirak Nafakası: İştirak nafakası, boşanma davasının sonuçlanmasıyla birlikte devreye giren bir nafaka türüdür. Bu nafaka, müşterek çocukların velayetinin diğer eşe verildiği durumlarda, diğer eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkıda bulunmasını ifade eder. İştirak nafakasında tarafların kusuru dikkate alınmaz, yani eşlerin kusuru nedeniyle bu nafakadan feragat edilemez.

3. Yoksulluk Nafakası: Yoksulluk nafakası, boşanma davasının sonuçlanmasından sonra talep edilebilen bir diğer nafaka türüdür. Ancak, yoksulluk nafakası talebinde bulunabilmek için, anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka haklarından feragat edilmemiş olmalı ve boşanmaya karar verildikten sonraki bir yıl içinde dava açılmalıdır.

Özellikle iştirak nafakasının müşterek çocuk lehine hükmedilen bir nafaka olması sebebiyle, çocuğun ihtiyaçlarını karşılamak adına bu haktan feragat edilmiş olsa dahi, çocuk lehine iştirak nafakası talep edilebilir.

Bu nedenle, nafaka taleplerinde dikkate alınması gereken çeşitli durumlar ve prosedürler vardır. Tarafların haklarını korumak ve adil bir sonuca ulaşmak için, bu süreçte bir avukattan hukuki danışmanlık almak önemlidir.

Uzman avukat için bize ulaşabilirsiniz.

İştirak Nafakası ile İlgili Yargıtay Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/2613 E. 2019/1191 K.

“TMK.’nun 182/2.maddesi gereği velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğu yine anlaşmalı boşanma davasında davacının müşterek çocuk için nafaka istememiş olmasının daha sonra iştirak nafakası talep etmeye engel teşkil etmeyeceği, diğer taraftan müşterek çocuk için protokolle tazminat ödenmesinin davalı babayı iştirak nafakası ödemesi yükümlülüğünden kurtarmayacağı ancak bu husus nafaka miktarının tayininde göz önüne alınmalıdır. Mahkemece; yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.”

Sık Sorulan Sorular

1) Anlaşmalı boşandıktan sonra nafaka talep edilebilir mi?

Evet, anlaşmalı boşanma sonrasında da nafaka talep edilebilir. Özellikle ekonomik durumda değişiklik veya beklenmedik maddi sıkıntılar ortaya çıkması durumunda, anlaşmalı boşanma protokolüne rağmen nafaka talebinde bulunabilirsiniz.

2) Anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka hakkından feragat edilirse, daha sonra talepte bulunabilir miyim?

İştirak nafakası hariç olmak üzere, genellikle anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka haklarından feragat edildiği takdirde, daha sonradan talepte bulunmak mümkün değildir. Bu nedenle, protokolü dikkatlice gözden geçirmek ve gelecekteki ihtimalleri göz önünde bulundurmak önemlidir.

3) Anlaşmalı boşanma protokolünde belirlenen nafaka miktarı artırılabilir mi?

Evet, anlaşmalı boşanma protokolünde belirlenen nafaka miktarı, tarafların rızası ve mahkeme kararıyla artırılabilir. Ancak, artış talebinde bulunan tarafın ekonomik durumundaki değişiklikleri ve gerekçeleri mahkemeye ikna etmesi gerekebilir. 

Nafaka hakkında her türlü soru ile ilgili bize ulaşabilirsiniz.

4) Anlaşmalı boşanma sürecinde nafaka hakkında anlaşmazlık yaşanırsa ne yapabilirim?

Anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka konusunda anlaşmazlık yaşanırsa, öncelikle tarafların uzlaşma yollarını araması önemlidir. Eğer uzlaşma sağlanamazsa, mahkemeye başvurarak nafaka konusundaki anlaşmazlığı çözmek mümkündür.

5) Anlaşmalı boşanma sonrasında iştirak nafakası talep edilebilir mi?

Evet, müşterek çocuklarınız varsa ve anlaşmalı boşanma sonrasında iştirak nafakası hakkından feragat etmediyseniz, çocukların bakım ve eğitim giderlerine katkıda bulunması amacıyla iştirak nafakası talep edebilirsiniz. 

Boşanma avukatı için bize ulaşabilirsiniz.

Siz de bize ulaşarak avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetlerimizden faydalanabilirsiniz

Bize Katılın ve Güncel Bilgilerden Haberdar Olun.